| |
| A B C D E F G H I J K L M N O P R S T U V W X Y Z |
| |
|
| |
| A |
 |
| abulia - gr. "aboulia"; niedomoga lub brak woli, wyrażająca się obniżeniem lub brakiem zdolności do podejmowania decyzji i działania. |
| |
| agrypnia - bezsenność. |
| |
| akatyzja - gr. "akathisis"; oznacza niemożność siedzenia; występuje jako objaw poneuroleptyczny; chorzy uskarżają się na niemożność siedzenia, leżenia w jednym miejscu. |
| |
| alogia - dosłownie "bezsłowie" (gr. "logos" - słowo); również zaburzenie logicznego myślenia (formalnego) w schizofrenii - jeden z objawów negatywnych. Stanowi zaburzenie w wysławianiu się, polegające na upośledzeniu możności tworzenia prawidłowych zdań. |
| |
| ambiwalencja - termin stworzony przez E. Bleulera, oznaczający dosłownie dwuwartościowość. Odnosi się do objawów rozszczepiennych w psychozach schizofrenicznych. Dwuwartościowość uczuć, czyli jednoczesne występowanie sprzecznych uczuć, nosi nazwę ambiwalencji uczuciowej, dwoistość myśli lub sądów - ambiwalencji myślenia - ambisentencji, dwoistość dążeń i działań - ambiwalencji tendencji - ambitendencji, dwoistość ekspresji ruchowej, mimiki i gestykulacji - ambiwalencji gestów - ambigestii. |
| |
| ambisentencja - ambiwalencja intelektualna lub myślenia, czyli współwystępowanie w wypowiedziach chorego sprzecznych sądów, z których każdy uważany jest za prawdziwy. |
| |
ambitendencja - jednoczesne występowanie dwu sprzecznych ze sobą dążeń.
amencja - zespół splątania - jedne z zespołów psychotycznych z jakościowymi zaburzeniami świadomości. W literaturze średniowiecznej i w prawie kanonicznym oznacza każdą chorobę psychiczną. |
| |
| ambigestia - dwoistość ekspresji ruchowej, mimiki i gestykulacji. |
| |
| amnezja - gr. "amnesia" - niepamięć - także luka pamięciowa, powstała w wyniku zaburzeń zdolności zapamiętywania, przechowywania lub przypominania. Istnieje n. całkowita, n. częściowa, n. wsteczna, n. śródczesna, n. śródczasowa lub retropsychotyczna, n. następcza lub następowa. |
| |
| amok - stan wielkiego pobudzenia psychoruchowego, w czasie, którego człowiek nim dotknięty biegnie przed siebie na oślep dopuszczając się czynów agresywnych i niszczycielskich; mogą to być stany pomroczne (psychogenne, padaczkowe itp.). |
| |
| anamneza - wywiad lekarski uzyskany od rodziny chorego - wywiad przedmiotowy. Autoanamneza oznacza wywiad od chorego, czyli w. podmiotowy. |
| |
| anankazm - natręctwo w postaci przymusu zastanawiania się nad zagadnieniami nonsensownymi lub nie dającymi się rozwiązać. |
| |
| anhedonia - brak lub utrata zdolności odczuwania przyjemności w sytuacjach, które przeważnie dostarczają takich emocjonalnie zabarwionych przeżyć. |
| |
| anoreksja - jadłowstręt - awersja do spożywania pokarmów; występuje w jadłowstręcie psychicznym (anorexia nervosa), czyli zaburzeniu psychosomatycznym, ale również we wczesnych stadiach schizofrenii, szczególnie katatonicznej, w depresji, w chorobach nowotworowych. |
| |
| anozognozja - brak poczucia choroby, brak wglądu. |
| |
| apersonalizacja - objaw polegający na przejmowaniu objawów i przeżyć innych osób. |
| |
| aprosekcja - zaburzenia czujności uwagi czynnej, występujące w stanach psychopatologicznych. |
| |
| arytmomania - przymus liczenia, występuje jako natręctwo myślowe. |
| |
| aleksytymia - dosł.: "brak słów dla emocji", określa zbiór dyspozycji psychicznych będących wynikiem specyficznego deficytu w sferze emocjonalnej i poznawczej. |
| |
| anksjolityki - "anxietas" - lęk - oznacza grupę leków przeciwlękowych o zróżnicowanej budowie chemicznej (synonimy: leki ataraktyczne, psychosedatywne, trankwilizujące, uspokajające). |
| |
| apsityria - skrajny stopień histerycznego bezgłosu polegający na utracie mowy, nawet szeptanej. |
| |
| asomatognozja (autotopagnozja) - utrata lub upośledzenie orientacji w schemacie własnego ciała. |
| |
| ataksja intrapsychiczna - termin wprowadzony przez Stranskyego odpowiada rozszczepieniu psychicznemu (osobowości) w schizofrenii. |
| |
| ataraksja - stan błogiego spokoju, niewrażliwość na bodźce zewnętrzne. |
| |
| autyzm - termin wprowadzony przez E. Bleulera, oznaczający zamykanie się w świecie własnych przeżyć. Autyzm, został przez Bleulera zliczony do pierwotnych objawów schizofrenii obok dereizmu, zblednięcia życia uczuciowego i objawów rozszczepienia osobowości. |
| |
|
| |
| B |
|
| battarismus = jąkanie = balbuties. |
| |
| borderline - stany graniczne, pograniczne - stany psychopatologiczne na pograniczu nerwic i psychoz, przede wszystkim poronnych lub ubogoobjawowych przypadków schizofrenii, ale również zaburzeń osobowości. |
| |
| bradyfrenia - zahamowanie lub zwolnienie czynności myślowych (toku myślenia). |
| |
| bradykinezja - spowolnienie psychoruchowe występujące w różnych zespołach psychopatologicznych. |
| |
| bulimia - obżarstwo, chorobliwie wzmożony popęd do odżywiania, może występować jako sposób radzenia sobie z lękiem. |
| |
|
| |
| C |
|
| cenestopatia - halucynoza z objawami spostrzegania w zakresie czucia ustrojowego (czucie proprio- i enteroceptywne); dolegliwości polegają na wrażeniu rozdymania narządów wewnętrznych, palenia "wnętrzności", ściskania, "przesuwania się narządów"; mogą być źródłem urojeń nihilistycznych. |
| |
| choroba afektywna jednobiegunowa - postać choroby afektywnej charakteryzująca się występowaniem wyłącznie zespołów depresyjnych lub rzadziej maniakalnych. najczęściej chodzi o depresyjną jej postać (depresja fazowa lub nawracająca). |
| |
| choroba afektywna dwubiegunowa - choroba afektywna cykliczna (psychoza maniakalno - depresyjna) - charakteryzuje się naprzemiennym występowaniem faz depresyjnych i maniakalnych. Poszczególne fazy mają różny czas trwania - od kilku dni do wielu miesięcy - bywają przedzielone okresem remisji (stan zdrowia psychicznego), ale zdarzają się również przypadki przechodzenia jednego stanu w drugi bez remisji |
| |
| choroba Bleulera = schizofrenia |
| |
| ciąża urojona - może wystąpić w schizofrenii, od ciąży rzekomej (u osób z histerycznymi cechami osobowości0 różni się brakiem somatycznych cech ciąży, może występować u mężczyzn. Należy do zaburzeń myślenia. |
| |
| choroba psychiczne - termin zbiorczy obejmujący wszelkie zaburzenia psychiczne, tj. nerwice, psychozy, zespoły psychoorganiczne, i zaburzenia osobowości. W węższym znaczeniu jest synonimem psychozy. Jest to zaburzenie psychiczne w znacznym stopniu ograniczające wgląd, czyli poczucie choroby, zdolność radzenia sobie ze zwykłymi wymaganiami życia lub utrzymania właściwego kontaktu z rzeczywistością. Obraz kliniczny psychozy charakteryzuje się jakościowymi zmianami chorobliwymi w zakresie myślenia, intelektu, świadomości, postrzegania, uczuć, napędu psychoruchowego i innych funkcji psychicznych, prowadzącymi niekiedy do znacznych zaburzeń zachowania w środowisku społecznym. |
| |
|
| |
| D |
|
| delictum initiale - czyn karalny, stanowiący pierwszy objaw choroby psychicznej, najczęściej psychozy schizofrenicznej. |
| |
| demencja = otępienie |
| |
| dementia praecox - dawniej używany termin przed wprowadzeniem określenia schizofrenia. |
| |
| depersonalizacja - objaw oznaczający poczucie obcości samego siebie, chorzy uskarżają się, że ich osobowość zmieniała się, że nie poznają sami siebie. |
| |
| derealizacja - polega na wrażeniu, że otaczający świat i cała rzeczywistość uległy zmianie. Występuje często w psychozach schizofrenicznych razem z objawami depersonalizacji. |
| |
| dereizm - polega na nieliczeniu się z realiami życia codziennego, na życzeniowej (katatymicznej) ocenie rzeczywistości, a w przypadkach psychoz na urojeniowym widzeniu i przekształcaniu rzeczywistości. |
| |
| deterioracja psychiczna - obniżenie sprawności intelektualnej i uczuciowości wyższej w zespołach psychoorganicznych i schizofrenii przewlekłej. |
| |
| dossociatio - rozkojarzenie |
| |
| dysforia - zaburzenia nastroju, będące przeciwieństwem euforii, polegające na występowaniu złego samopoczucia, ciągłego niezadowolenia, poczucia dyskomfortu, rozdrażnienia, zrzędliwości. |
| |
| dysmorfofobia - nie chodzi tu o fobię, ale o przekonanie urojeniowe, że własne ciało lub jego część, uległy niekorzystnej zmianie. |
| |
| dystymia - oznacza stan depresyjny uwarunkowany czynnikami psychospołecznymi, trwającymi dłuższy czas; określa też krótkotrwałą zmianę nastroju typu depresyjno - dysforycznego. |
| |
|
| |
| E |
|
| echo myśli - rodzaj omamów słuchowych lub psychicznych występujących w schizofrenii paranoidalnej polegający na wrażeniu "ugłośnienia myśli", powtarzaniu na głos myśli itp. |
| |
| echolalia - automatyczne powtarzanie przez chorego zasłyszanych słów i zdań. |
| |
| echomimia - polega na powtarzaniu przez chorego ruchów mimicznych zauważonych u osób z najbliższego otoczenia. |
| |
| echopraksja - powtarzanie gestów i ruchów zauważonych u innych osób. |
| |
| egocentryzm - cecha osobowości lub rodzaj myślenia polegający na ześrodkowaniu uwagi otoczenia na sobie. |
| |
| egotyzm - zubożenie zainteresowań i ich zawężenie do funkcji animalno - wegetatywnych. |
| |
| ekmnezja - zafałszowanie pamięci, polegające na zatraceniu poczucia powtórności (powtarzanie tego samego dowcipu, historii). |
| |
| ekstrawersja - nastawienie człowieka na zewnątrz, łatwość kontaktu z ludźmi. |
| |
| empatia - indywidualna wrodzona właściwość, polegajaca na emocjonalnym wczuwaniu się w przeżycia psychiczne innych osób. |
| |
| endogenny - dosłownie wewnątrzpochodny, w naukach przyrodniczych wewnątrzustrojowy; pod pojęciem "psychozy endogenne" rozumie się grupę chorób psychicznych (schizofrenia, choroby afektywne), których etiologia nie jest wyjaśniona, a patogeneza wiąże się prawdopodobnie z genetycznie uwarunkowanymi zaburzeniami metabolizmu. |
| |
| engram - ślad pamięciowy |
| |
| epilepsja - padaczka |
| |
| euforia - błogostan; stan lekko podwyższonego nastroju, nieuzasadnionego optymizmu, przebiegający niekiedy z bezkrytyczną oceną własnego położenia. |
| |
|
| |
| F |
|
| fabulacja - wspomnienia przekształcone baśniowo, pseudologia fantastyczna, mitomania - skłonność do zmyślania nieprawdziwych wydarzeń, w których odgrywało się centralną rolę. |
| |
| fobia - objaw lub rodzaj nerwicy lękowej polegający na systematycznym unikaniu określonych sytuacji, przedmiotów, a nawet wyobrażeń, wyzwalających silny lęk. |
| |
| fobia społeczna - odrębna kategoria diagnostyczna, której wyróżnikiem są somatyczne i psychiczne objawy lęku wyzwalane przez obecność innych osób. |
| |
| frustracja - sytuacja, w której dochodzi do udaremnienia osiągnięcia celu lub zaspokojenia potrzeby; prowadzi do uruchomienia mechanizmów obronnych osobowości, np. agresji. |
| |
|
| |
| G |
|
| giętkość woskowata - in. gibkość woskowa - może wystąpić u chorych z katatonią - kończyny pacjenta można ustawić w dowolnym położeniu i w takim ułożeniu trwa on bez okazywania znużenia. |
| |
| gonitwa myśli - jeden z objawów zespołu maniakalnego, polegający na przyśpieszeniu toku myślenia i wypowiedzi, w wyniku czego chory gubi wątek myślowy i dokonuje licznych dygresji. |
| |
|
| |
| H |
|
| halucynacje - omamy |
| |
| halucynogeny - środki psychozotwórcze, majaczeniotwórcze, psychozomimetyczne, psychozodysleptyczne, np. meskalina, psylocybina, LSD. |
| |
| halucynoidy - wrażenia lub spostrzeżenia powstające bez udziału bodźców działających z zewnątrz, którym towarzyszy pełny krytycyzm (prawdziwy sąd realizujący) |
| |
| hipermnezja - nadczynność pamięci |
| |
| hipersomnia - nadmierna senność |
| |
| hiperstenia - wzmożenie napięcia emocjonalnego, powodujące zwiększenie aktywności życiowej; może być cechą konstytucjonalną temperamentu u ludzi zdrowych, ale też objawem psychopatologicznym, np. w zespole maniakalnym. |
| |
| hipertymia - podwyższenie nastroju; może być cechą osobniczą lub pojawiać się okresowo, np. w fazach maniakalnych choroby afektywnej. |
| |
| hipochondria - przesadne przejmowanie się stanem swojego zdrowia, odczuwaniem przedmiotowo nie potwierdzonych dolegliwości; często stanowi wynik neurotycznej samoobserwacji. |
| |
| hipofrenia - obniżenie funkcji poznawczych, np. w depresji. |
| |
| hipomnezja - obniżenie czynności pamięciowych. |
| |
| homeostaza - automatycznie regulowana równowaga wewnątrzustrojowa. Mechanizmy utrzymujące tą równowagę można sprowadzić do układów sprzężeń pomiędzy poszczególnymi torami przemiany materii, czynnościami narządów i tkanek. |
| |
| homilopatia - określenie ludzi z nieprawidłową osobowością, powstałą w wyniku utrudnionego kontaktu z otoczeniem lub niemożności realizowania swoich potrzeb i aspiracji w nastepstwie kalectwa, przewlekłej choroby, niepełnej sprawności. Osoby homilopatyczne bywają dysforyczne, złośliwe, agresywne. Mogą jednak kompensować swoje poczucie mniejszej wartości wyżywając się w realizacji celów zastępczych (muzyka, malarstwo, poezja). |
| |
| hospitalizm - zmiany zachowań w następstwie długotrwałej hospitalizacji i izolacji od normalnych warunków życia. |
| |
|
| |
| I |
|
| idee nadwartościowe - myśli nadwartościowe; przekonanie silnie zabarwione emocjonalnie, które człowiek uważa za szczególnie słuszne i ważne, zajmujące w jego systemie wartości centralne miejsce. Są bliskie fanatyzmu, a więc propagowaniu poglądów politycznych, społecznych, religijnych przy jednoczesnym nietolerowaniu innych przekonań. Mogą odgrywać pozytywną, ale również szkodliwą społecznie rolę. |
| |
| iluzje - złudzenia zmysłowe, złudy zmysłowe; zaburzenia spostrzegania polegające na błędnej percepcji realnie istniejących przedmiotów. U ludzi zdrowych podlegają sprostowaniu, w psychozach towarzyszy im duża siła przekonania zbliżona do urojeń. |
| |
| iluzje pamięciowe - złudy pamięciowe (utożsamiające), paramnezje; są to zafałszowania pamięci polegające na zniekształceniu zapamiętywanych zjawisk. |
| |
| indukowana psychoza - obłęd udzielony - oznacza wystąpienie psychozy na drodze sugestii u osoby przebywajacej dłuższy czas z osobą chorą psychicznie; odizolowanie osoby chorej powoduje szybkie wygaśnięcie objawów udzielonych u drugiej. |
| |
| inkoherencja - zaburzenia toku myślenia polegające na rozerwaniu związków pomiędzy poszczególnymi słowami; występuje w zespole splątania i jest wyrazem głębokich zaburzeń jakościowych świadomości. |
| |
| introwersja - nastawienie człowieka do wewnątrz, na własne życie psychiczne, łączy się z utrudnionym kontaktem z otoczeniem. |
| |
|
| |
| J |
|
| jatrogenia - działanie pochodzące od lekarza; samo w sobie nie zawiera nic negatywnego; ujemny wpływ lekarza zawiera określenie: błąd jatrogenny, jatropatogenia. |
| |
|
| |
| K |
|
| katalepsja - zespół objawów wyrażający się ograniczeniem lub utratą wykonywania ruchów dowolnych, którego pochodzenie może być wielorakie; rozróżnia się katalepsję sztywną, kiedy ułożenia ciała nie da się zmienić w wyniku wzmożonego napięcia mięśniowego i negatywizmu oraz katalepsję woskową (giętkość woskowa), gdy pacjent przyjmuje takie ułożenie ciała, jakie mu nadamy. |
| |
| katamneza - badanie i opis przypadku chorobowego w okresie po ustąpieniu objawów choroby, także dalsza obserwacja. |
| |
| katapleksja - nagly spadek napięcia mięśniowego, przede wszystkim mięśni antygrawitacyjnych, zapewniających utrzymanie pionowej postawy ciała; wystepuje w nastepstwie silnego przeżycia, zarówno pozytywnego (śmiech), jak i negatywnego (nagły przestach). |
| |
| katatymia - myślenie życzeniowe - stosunek uczuć do sądów; sądy wydają się nam prawdziwe, jeśli odpowiadają uczuciom, które je ożywiają. |
| |
| katharsis - termin psychoanalizy, oznacza oczyszczenie, odreagowanie czegoś, jakiegoś dłużej utrzymującego się stanu zakłócającego prawidłowe funkcjonowanie psychologiczne i społeczne. |
| |
| kleptomania - chorobliwa skłonność przywłaszczania sobie przedmiotów stanowiących cudzą własność, często o nikłej wartości; obecnie traktowana jako przejaw działań impulsywnych. |
| |
| kompensacja - w biologii i medycynie oznacza zastąpienie czynności uszkodzonego lub brakującego organu przez wzmożone funkcje innego; w psychologii jeden z mechanizmów obronnych osobowości, polegajacy na nieświadomym dążeniu do wyrównania poczucia mniejszej wartosci, np. na innym polu. |
| |
| kompleks Edypa - nie uświadomiona i tłumiona skłonność seksualna syna do matki, połączona z obawą przed odwetem ojca i wrogością do niego. |
| |
| kompleks Elektry - podświadoma i tłumiona skłonność seksualna córki do ojca, połączona z obawą przed zemstą matki i nie uświadomioną do niej wrogością. |
| |
| kompulsje - natręctwa dotyczące sfery działania; wyodrębnia się k. psychiczne w postaci przymusowej myśli wykonania działania podlegającej jednak kontroli, k. psychoruchowe, gdy mimo kontroli zwycięża potrzeba działania natrętnego i k. ruchowe, gdy działania natrętne przebiegają bez większych hamulców psychicznych. |
| |
| kontaminacje - zbitki, tworzenie słów z fragmentów innych wyrazów |
| |
| koprolalia - wypowiadanie niecenzuralnych słów w sposób przymusowy (kompulsywny). |
| |
| kryptomnezja - pamiętanie ukryte - pamięć bez identyfikacji pamiętanych treści jako wcześniej poznanych, np. przyjmowanie za własne cudzych myśli zasłyszanych dawniej (niekiedy mówi się o podświadomym plagiacie). |
| |
|
| |
| L |
|
| labilność uczuciowa - chwiejność uczuciowa - łatwe przechodzenie z jednego nastroju do drugiego (np. z płaczu w śmiech). |
| |
| leki anksjolityczne - trankwilizatory, ataraktyki, leki uspokajające, psychosedatywne, środki kojące - leki psychotropowe o różnej budowie chemicznej (pochodne banzodiazepiny, glikolu, difenylometanu), których wspólną cechą jest działanie przeciwlękowe. |
| |
| leki neuroleptyczne - przeciwpsychotyczne, wpływające leczniczo w zespołach psychotycznych, usuwające objawy wytwórcze, tj. omamy i urojenia w psychozach paranoidalnych i in. |
| |
| leki nootropowe - działają na poprawę metabolizmu komórki o.u.n. , wpływając korzystnie na poziom czuwania (świadomości) i poprawę funkcji pamięciowych. |
| |
| leki przeciwdepresyjne - działają leczniczo na cały zespół depresyjny, głównie endogenny. |
| |
| leki normotymiczne - normotymizujące, ortotymiczne, tymoprofilaktyczne - regulują zakłócenia nastroju, a jednocześnie zapobiegają nawrotom faz depresyjnych i maniakalnych w chorobach afektywnych. |
| |
| leki pobudzające - psychostymulujące, psychoenergizujące - leki psychotropowe zwiększajace aktywność, zmniejszające uczucie zmęczenia i senności. Podstawową grupę stanowią pochodne amfetaminy i związki pokrewne; większe dawki działają trująco i mogą wyzwolić psychozę; łatwo prowadzą do lekozależności. |
| |
| leki przeciwparkinsonowskie - obejmują dwie grupy o różnym mechanizmie działania: 1. leki cholinolityczne , np. atropina i leki o podobnym działaniu, stosowane w łagodzeniu pozapiramidowych objawów poneuroleptycznych; 2. o działaniu dopaminergicznym, podwyższające zawartość dopaminy w neuronach układu pozapiramidowego. |
| |
| leki psychotropowe - leki działające wybiórczo na o.u.n. i wpływające na stan psychiczny. |
| |
| libido - termin wprowadzony przez Z. Freuda, oznacza w psychoanalizie popęd płciowy będący głównym źródłem energii psychicznej, stąd mówi się też o energii libidalnej. |
| |
| logorrhoea - patologiczny słowotok, spotykany zwłaszcza w stanach maniakalnych, niekiedy po lekach pobudzających. |
| |
|
| |
| M |
|
| mania - maniakalny zespół, maniakalny stan; psychoza z przewagą zaburzeń nastroju, napędu psychoruchowego, aktywności psychicznej i ruchowej) i toku myślenia. W typowej postaci występuje w przebiegu choroby afektywnej (cyklofrenii) dwubiegunowej. Stanowi przeciwieństwo zespołu depresyjnego (depresji endogennej). Chorych charakteryzuje wzmożone samopoczucie, pobudzenie ruchowe (aż do szału), przyspieszenie toku myślenia z gonitwą myśli i słowotokiem, zaburzenia przemiany materii, rytmów biologicznych, w tym sfery popędowej (wzmożenie łaknienia, popędu płciowego itd.), zmniejszenie potrzeby snu (aż do bezsenności), urojenia różnej treści, zwłaszcza wielkosciowej. Psychoza może być powikłaniem innych chorób psychicznych endogennych, np. schizofrenii, występuje też w organicznych uszkodzeniach układu nerwowego.. |
| |
| manieryzmy - ruchy, gesty, mimika o niezrozumiałej (nieadekwatnej) dla otoczenia motywacji, często o charakterze stereotypii. |
| |
| mantyzm - napór, natłok myśli. |
| |
| melancholia - syn. depresji. |
| |
| metabolizm informacyjny - teoria psychofizjologiczna autorstwa A. Kępińskiego, tłumacząca zjawiska psyhiczne w psychologii i psychopatologii. Wyróżnia 3 zasadnicze elementy w strukturze świata: 1. "ja", które stanowi punkt centralny, 2. granica, oddzielająca świat wewnętrzny od zewnetrznego 3. swoisty porządek przestrzenno - czasowy, wedle którego układają sie przeżycia. Poprzez tą granicę odbywa się metabolizm informacyjny ustroju ze światem zewnetrznym |
| |
| metamorfopsja - objaw polegający na zniekształceniu się obrazów w percepcji wzrokowej. |
| |
| metamorfognozja - objaw należący do zaburzeń schematu ciała, polegający na doznawaniu przez chorego wrażenia, że całe ciało lub jego części zmieniają się pod względem wielkości, grubości lub ciężaru. |
| |
| metasymulacja - symulacja, która wystąpiła po ustąpieniu psychozy reaktywnej, dowodzi chęci podtrzymywania przez pacjenta wygasłych już objawów chorobowych, np. w toczącej się sprawie karnej. |
| |
| mitomania - kłamstwo patologiczne, "pseudologia phantastica", zespół Delbruecka, fantazje urojeniowopodobne - skłonność do posługiwania się zmyśleniami, kłamstwem dla zaspokojenia własnego egocentryzmu. |
| |
| monofobia - lęk przed przebywaniem w samotności. |
| |
| monoideizm - utrzymywanie sie w psychice chorego jednej myśli (idei) przez dłuższy lub krótszy czas. |
| |
| moria - objaw zbliżony do euforii, oznacza patologiczną skłonność do niewybrednych żartów, przeważnie treści seksualnej, jest charakterystycznym objawem dla uszkodzenia nadoczodołowej części płatów czołowych i świadczy o zaburzeniach uczuciowości wyższej. |
| |
| mutyzm - zachowywanie uporczywego milczenia przy nie uszkodzonych ośrodkach mowy; występuje jako składnik osłupienia (stuporu) równiez u dzieci neurotycznych (wybiórczy lub selektywny). |
| |
| mysofobia - chorobliwa obawa przed zabrudzeniem. |
| |
| myślenia lepkość - znaczne wydłużenie toku wypowiedzi i trudności zmainy tematu wypowiedzi. |
| |
| myślenia otamowanie - bloki myslowe - objaw typowy dla hiokinetycznej postaci zespołu katatonicznego, polega na wielokrotnym przerywniu przez chorego wypowiedzi. |
| |
| myslenia przyspieszenie - ilościowe przyspieszenie toku myslenia i wypowiedzi, typowe dla stanów hipomaniakalnych i maniakalnych, w zatruciach kofeiną, środkami psychostymulującymi. |
| |
| myslenia rozkojarzenie - zaburzenia myslenia w zakresie jego struktury formalnej, polega na braku lub osłabieniu związków między elementami poszczególnych wypowiedzi, prowadzący do zerwania ich więzi logicznej. Jeden z objawów rozszczepienia struktury osobowości (w zakresie myslenia), jest też przejawem ambisentencji. |
| |
| myslenia rozwlekłość - polega na utracie poczucia upływu czasu i znacznym wydłużaniu wypowiedzi, charakterystyczny dla zaburzeń psychoorganicznych. |
| |
| myślenie - spowolnienie - przejaw zaburzeń toku myślenia, typowy dla zespołów depresyjnych, katatonicznych, otępienia i zaburzeń świadomości. |
| |
| myślenie - zahamowanie - jest ilościowym spotegowaniem spowolnienia toku myslenia, może mu towarzyszyc zahamowanie mowy (mutyzm), utrzymywanie sie jednego wątku myslenia (monodeizm); wystepuje w psychozach reaktywnych, schizofrenicznych i w depresjach. |
| |
| myslenie magiczne - prelogiczne, archaiczne, jest nastepsetwem skłonności do rzutowania własnych emocji na zewnątrz. Wiara w istnienie sił nadprzyrodzonych nasuwa człowekowi pierwotnemu pomysł zjednywania sobie tych sił za pomoca modłów, uroków, tajjemniczych obrzędów, talizmanów. Cechy te dochodza do głosu w nerwicach i psychozach. |
| |
| myslenie paralogiczne - paralogie - przejaw rozszczepienia w sferze mysli u chorych na schizofrenię. |
| |
|
| |
| N |
|
| napęd - oznacza jedną z podstawowych cech temperamentu, którą można utożsamiać z aktywnością złożoną, spontanicznością, tempem procesów psychicznych, ruchowych. Wiąże się z ogólnym poziomem aktywności o.u.n. i zalezy w znacznej mierze od aktywności układu siateczkowatego i funkcji podwzgórza i od kory czołowej. Zaburzenia napedu stanowią w znacznej mierze przejaw zaburzen psychicznych. |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
|
