| |
| O programie |
 |
Światowy program "Schizofrenia - Otwórzcie
Drzwi" ma na celu pozyskanie akceptacji społecznej dla osób chorych
na schizofrenię. Założenie to realizowane jest poprzez dostarczanie wiedzy
na temat choroby, jej leczenia oraz przez tworzenie warunków aktywnego powrotu
chorych do społeczeństwa.
Celem
wysiłków polskich koordynatorów Programu jest wprowadzenie w naszym kraju
standardów psychoterapeutycznych w leczeniu schizofrenii, opracowanie i
wprowadzenie regionalnych programów pracy oraz programów mieszkaniowych,
a także przyjęcie "Narodowego Programu Leczenia Schizofrenii". |
| |
| Światowy Program "Schizofrenia - Otwórzcie
Drzwi" jest realizowany w Polsce przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa
Psychiatrycznego przy współpracy Światowego Towarzystwa Psychiatrycznego
i Światowej Organizacji Zdrowia. |
| |
|
| |
| Początki |
|
| Przygotowania do programu "Schizofrenia
- Otwórzcie Drzwi" rozpoczęło zainicjowanie pionierskiego programu
pilotażowego w Kanadzie. Po pierwszych pozytywnych rezultatach programu
kanadyjskiego, podobne akcje inicjowane były w Austrii, Chinach, Egipcie,
Niemczech, Grecji, Indiach, Włoszech i Hiszpanii. Obecnie program realizowany
jest w dwudziestu krajach świata. W każdym z nich program koordynowany jest
przez komitet, w skład którego wchodzą psychiatrzy, pacjenci, członkowie
rodzin osób chorych, dziennikarze, politycy, nauczyciele i działacze społeczni.
|
| |
| Program ten różni się od wszelkich poprzednich
inicjatyw zakresem i sposobem potraktowania zagadnienia. Pierwszym krokiem
w każdym kraju jest poznanie doświadczeń chorych na schizofrenię i ich rodzin,
tak aby działania można było skierować na określone problemy i do określonych
odbiorców w danym środowisku społecznym i kulturowym. Działania przeprowadzane
w poszczególnych krajach różnią się więc. Składają się na nie miedzy innymi:
internetowe programy nauczania dla nastolatków, konkursy, spektakle teatralne,
kampanie w mediach oraz działania mające na celu zjednanie przychylności
prawodawców. W Kanadzie sukcesem okazała się kampania informacyjna skierowana
do młodzieży, która zmniejszyła negatywny stosunek do schizofrenii. Doświadczenia
krajów pionierskich są wykorzystywane przez grupy organizujące programy
w innych krajach |
| |
|
| |
| Struktura |
|
Od lat szereg zespołów w Polsce prowadzi
szkolenia, badania i organizuje sympozja na temat schizofrenii. Projekt
ma na celu integrację tych środowisk tak, aby ich wspólne przesłanie miało
mocny rezonans w opinii publicznej i prawdziwie doprowadziło do przełomu
w postawach i uprzedzeniach wobec osób chorych psychicznie.
W styczniu br. Zarząd PTP powołał koordynatora programu, który zorganizował
"Grupę Wstępnego Planowania" (Initial Planning Group):
|
|
|
 |
|
dr Andrzej Cechnicki |
|
| |
|
|
dr Krzysztof Walczewski |
|
| |
|
|
mgr Anna Bielańska |
|
| |
|
|
mgr Hubert Kaszyński |
|
| |
|
|
mgr Agnieszka Lewonowska |
|
| |
|
|
|
|
| |
| Regionalni koordynatorzy |
|
| W pierwszej fazie projektu zaprosiliśmy do udziału osoby,
stowarzyszenia i instytucje zaangażowane w problematykę schizofrenii z czterech
regionów: śląskiego, małopolskiego, mazowieckiego i podlaskiego. Następnie
ustalono koordynatorów programu "Schizofrenia - otwórzcie drzwi"
we wszystkich włączonych do współpracy regionach: |
| |
|
|
|
Region śląski - Krzysztof Czuma |
|
| |
|
|
Region małopolski - Anna Bielańska |
|
| |
|
|
Region mazowiecki - Joanna Meder |
|
| |
|
|
Region podlaski - Sławomir Rogowski |
|
| |
|
|
Region lubuski - Władysław Sterna |
|
| |
|
|
Region wielkopolski - Barbara Trafiarska |
|
| |
|
|
Region kujawsko-pomorski - Aleksander
Araszkiewicz |
|
| |
|
|
Region opolski - Krzysztof Nazimek |
|
| |
|
|
Region łódzki - Edwarda Patura - Szost |
|
| |
|
|
Region lubelski - Tadeusz Młynarczyk |
|
| |
|
|
Region pomorski - Roman Ludkiewicz |
|
| |
|
|
Region dolnośląski - Ewa Bartecka-Piłasiewicz |
|
| |
| Indywidualna koordynacja zadań |
|
|
|
|
Anna Bielańska - koordynacja współpracy z mediami |
|
| |
|
|
Hubert Kaszyński - koordynacja regionalnych programów
pracy dla osób chorych psychicznie (WTZ, ZAZ, firmy społeczne) |
|
| |
|
|
Józefina Grodecka koordynacja współpracy z ośrodkami
Pomocy Społecznej w czterech regionach |
|
| |
|
|
Zofia Puchelak - współpraca ze Stowarzyszeniami Rodzin
w czterech regionach |
|
| |
|
|
Joanna Meder - współpraca z przewodniczącymi sekcji
PTP celem wprowadzenia psychoterapeutycznych standardów leczenia schizofrenii |
|
| |
|
|
Jacek Wciórka - ocena postaw w stosunku do osób chorych
psychicznie |
|
| |
|
|
Bogdan de Barbaro przygotowanie i koordynacja szkoleń
dla lekarzy rodzinnych i wznowienie poradnika dla rodzin |
|
| |
|
|
Jarosław Naliwajko SJ - przygotowanie i koordynacja
szkoleń dla kleryków |
|
| |
|
|
Irena Namysłowska przygotowanie i koordynacja szkoleń
dla nauczycieli |
|
| |
|
|
Maria Rostworowska koordynacja programów leczenia "pierwszego
epizodu" |
|
| |
|
| |
| Polska Grupa Działania |
|
| Za merytoryczną realizację programu odpowiadać będzie "Polska
Grupa Działania" (Local Action Group), którą tworzą koordynatorzy regionalni,
osoby prowadzące koordynację indywidualnych zadań, przewodniczący współpracujących
Sekcji PTP a także zaangażowani w program przedstawiciele innych zawodów. |
| |
| Program merytoryczny |
|
Celem merytorycznym programu jest przeciwstawianie się stygmatyzacji
i dyskryminacji osób chorych na schizofrenię;
obejmuje trzy obszary działania: |
|
|
|
|
Program edukacyjny |
|
| |
|
|
Współpraca z mediami |
|
| |
|
|
Działania praktyczne |
|
| |
Edukacja - "Dostarczanie wiedzy wybranym grupom społecznym"
Program edukacyjny winien opierać się na dotychczasowych doświadczeniach
wielu zespołów w szkoleniu o schizofrenii. Należy je wzbogacić o następujące
aspekty: |
|
|
|
|
Obok tradycyjnych grup poddanych szkoleniu takich jak
pracownicy psychiatrii i pomocy społecznej należy programem informacyjnym
objąć: |
|
| |
|
|
|
 |
|
pacjentów psychiatrycznych i ich rodziny |
|
| |
|
|
pracodawców |
|
| |
|
|
księży i kleryków |
|
| |
|
|
nauczycieli |
|
| |
|
|
polityków samorządowych |
|
| |
|
|
dziennikarzy |
|
|
| |
|
|
Obok profesjonalistów należy włączyć jako osoby szkolące
rodziny pacjentów i pacjentów jako "edukatorów o chorobie"
i trzeba powołać Stowarzyszenie Pacjentów, które byłoby skoncentrowane
na tym działaniu. |
|
| |
|
|
Należy rozbudować współpracę z Kościołem celem szkolenia
zwłaszcza kleryków o nowym spojrzeniu na chorobę psychiczną. |
|
| |
|
|
Planuje się przygotowanie dostępnych dla rodzin i pacjentów
poradników lub ich ponowne edycje. |
|
| |
Współpraca z mediami - "Nowy obraz osoby chorej psychicznie
w mediach"
Współpraca z mediami będzie realizowana zarówno w programach ogólnopolskich
jak i lokalnych w oparciu o dotychczasowe doświadczenia zebrane przez instytucje
i osoby zaproszone do współpracy w ramach "Polskiej Grupy Działania".
Spróbujemy ustalić wspólny, dostępny dla nieprofesjonalnego słuchacza język,
jakim my, profesjonaliści
będziemy opowiadać o chorobie - jej przyczynach, przebiegu i leczeniu.
Oznacza to regularne audycje radiowe, telewizyjne, publikacje w prasie lokalnej
i krajowej.
Artykuły w lokalnej prasie lub radiu powinny być prezentowane z perspektywy
pacjenta, rodziny i profesjonalisty. Istotnym zadaniem będzie współpraca
z pacjentami, którzy będą gotowi przedstawić "swoją twarz" w mediach,
reprezentując swoje Stowarzyszenie.
Ważnym jest przygotowanie i wydanie informatora na temat schizofrenii, który
byłby łatwo dostępny w całej Polsce i zawierał pozytywne informacje celem
przełamania istniejących stereotypów i mitów. Planuje się wprowadzenie najistotniejszych
informacji do internetu. |
| |
Działania praktyczne - "Promocja pozytywnych przykładów"
Działania praktyczne winny się odbywać na forum lokalnym i ogólnopolskim.
Działania na forum ogólnopolskim to planowany cykl ogólnopolskich sympozjów
na temat schizofrenii, które zostaną przedstawione WPA jako forum szkoleniowe
i zarazem wykorzystujące tę sytuacje do kontaktów z mediami. W czasie tych
Sympozjów będzie okazja
do spotkań organizacyjnych w grupie "Lokalnego działania", gdyż
jej uczestnicy są najczęściej wykładowcami na tych Sympozjach. Kolejno w
czasie tych Sympozjów planuje się powiadamiać wszystkich jego uczestników
o przebiegu projektu i organizować spotkania z przedstawicielami WPA.
W środowisku lokalnym takim działaniem może być "otwarcie drzwi"
do instytucji psychiatrycznej: w oddziałach dziennych, centrach rehabilitacyjnych.
Sytuacja w której każdy może przyjść do takiego centrum dziennego i porozmawiać
z psychologiem, lekarzem, pracownikiem socjalnym, członkiem Stowarzyszenia
Rodzin lub Pacjentów. Towarzyszyć temu może kiermasz rzeczy wyprodukowanych
przez pacjentów,
wystawa prac plastycznych, koncert. Równocześnie konieczne jest nagłośnienie
takiego dnia w mediach pod hasłem np. "wszystko o schizofrenii",
itp.
Celem większej dostępności i atrakcyjności przekazywanych informacji planuje
się przygotowanie ogólnopolskiego harmonogramu wernisaży, działań artystycznych
pod ogólnym tytułem "Razem w życiu i sztuce" (koordynacja - dr
Maria Pałuba). |
| |
| Ewaluacja programu |
|
| Program edukacyjny poprzedzony będzie nie
tylko badaniem postaw społecznych, ale również równolegle prowadzonym programem
badawczym powadzonym, przy współpracy z profesjonalistami, przez Stowarzyszenia
Pacjentów i Rodzin celem opisu subiektywnego doświadczenia "stygmatyzacji
i dyskryminacji" w ich środowisku (koordynacja - prof. dr hab. Jacek
Wciórka). |
| |
| Odległe cele |
|
| Ostatecznie działania praktyczne powinny
doprowadzić do wprowadzenia dwóch podstawowych standardów w leczeniu schizofrenii
w Polsce: |
|
|
|
|
powszechnych grup psychoedukacyjnych dla rodzin |
|
| |
|
|
powszechnych grup psychoterapeutycznych, ambulatoryjnych
dla pacjentów. |
|
| |
Program ten będzie realizowany w porozumieniu
z przewodniczącymi
trzech Sekcji PTP: |
|
|
|
|
Sekcją Psychoterapii |
|
| |
|
|
Sekcją Terapii Rodzin |
|
| |
|
|
Sekcją Psychiatrii Środowiskowej i Rehabilitacji |
|
| |
Kolejnym obszarem, na którym będą koncentrować
się działania praktyczne będą seminaria i zajęcia dla osób i instytucji
organizujących program pracy dla osób chorych psychicznie oraz powołanie
"firm społecznych" oraz ZAZ-ów (koordynacja - mgr Hubert Kaszyński)
Odległe cele |
|
|
|
|
Wprowadzenie w Polsce standardów psychoterapeutycznych
w leczeniu schizofrenii. |
|
| |
|
|
Opracowanie i wprowadzenie regionalnych programów pracy
dla osób chorych psychicznie. |
|
| |
|
|
Przyjęcie w Polsce "Narodowego Programu Leczenia
Schizofrenii" na wzór programu fińskiego i doświadczeń polskich
Ośrodków pracujących z chorymi na schizofrenię. |
|
| |
|
| |
Efektem pracy osób działających na rzecz programu "Schizofrenia
- Otwórzcie Drzwi" jest przedstawienie 10 tez o schizofrenii, w ramach
których, znajduje się wiele ważnych informacji, o tym, czym jest, i czym
nie jest, schizofrenia. ........więcej |
|
